Upperblue Fast ·
Hitaaðferðir og rannsóknir
Punktleiðrétting Upperblue á tilraunastigi aðlagar hráan 2 m líkanhita að jarðhæð punkts með hæðarlíkani Landmælinga Íslands (nú Náttúrufræðistofnun). Engin veðurstöð er nauðsynleg. Upplýsingar um uppruna spár sýna hvort leiðréttingin var notuð.
Leiðrétting = 0,0065 × (jarðhæð í líkani − jarðhæð punkts) °C, takmörkuð við −5 til +5 °C. Ef hæðargögn eða DEM-þekju vantar, eða reitur er að mestu sjór, helst hrái hitinn. Gildi sem vantar haldast eyður.
IG
Upperblue byrjar á hráum IG-hita og hæðarsviði sem passar við keyrsluna. Leiðrétt hitasvið Veðurstofunnar er sérstakur gagnavalkostur.
ECMWF
Upperblue notar líkanhæð í nákvæmlega þeim 0,25° reit sem hitinn kemur úr. Sama punktformúla er notuð og fyrir IG.
DINI
Notar eigið 2 km hæðarsvið og vörpun DINI. Óháð prófun á gæðum leiðréttingarinnar er eftir.
GFS
Notar líkanhæð NOAA í 0,25° reitnum sem hitinn kemur úr. Óháð prófun á gæðum leiðréttingarinnar er eftir.
CARRA1
Söguleg endurgreining notar eigið 2,5 km hæðarsvið. Punktvalkosturinn á tilraunastigi er önnur aðferð en stöðvatengda rannsóknin.
CARRA2
Söguleg endurgreining notar eigið pólhnitanet og 2,5 km hæðarsvið. Þar sem hæðargögn vantar helst hitinn óbreyttur.
WAM Arctic
Aðeins öldusvið; enginn 2 m lofthiti er tiltækur til leiðréttingar.
Niðurstöður prófa
Könnunarpróf á 386 hausttilvikum í IG gaf meðaltal algildrar skekkju 1,08 °C fyrir Upperblue og 1,25 °C fyrir leiðréttingu Veðurstofunnar. Upperblue missti af 26 af 89 frosttilvikum en leiðrétting Veðurstofunnar af 54. Upperblue spáði ranglega frosti í 13 tilvikum en leiðrétting Veðurstofunnar í engu. Sérstakt ECMWF-próf hafði 194 tilvik: 0,99 °C eftir leiðréttingu en 1,37 °C fyrir hráa spá. Þessi stuttu próf nota ósannreyndar stöðvamælingar og opinberar stöðvahæðir; þau staðfesta ekki vetrarnákvæmni eða nákvæmni þar sem mælingar vantar.
Einföld regla fyrir logn og heiðskírt veður bætti ekki prófuðu aðferðina með áreiðanlegum hætti. Janúar staðfestir veikleika fastrar hæðarleiðréttingar í logni og heiðskíru. Vindur, ský og lóðrétt hitasnið eru áfram rannsóknarefni.
Fast velur IG og síðan ECMWF. DINI, GFS og CARRA eru aðgengileg í Maps/API. Tákn og litafletir á landskorti halda upprunalegum hita; punktleiðréttingin á við staðbundna spá og veðurrit þegar hennar er getið í gögnunum.
Janúar 2026 · vetrarsamanburður IG
Allar 248 janúarkeyrslur voru skoðaðar á fyrirfram ákveðnum spátímabilum: 1, 6, 12, 24, 48 og 72 klukkustundir. Hér eru 70.633 samþykkt spátilvik við 50 sannprófunarstöðvar á 31 degi: 38.391 mæld frosttilvik og 32.242 tilvik yfir frostmarki. Endurteknar spár deila 24.323 aðgreindum samþykktum stöðva-/klukkustundarmælingum.
| Aðferð | Skekkja (°C) | Frost sem spáin missir af | Rangar frostspár |
|---|---|---|---|
| Hrátt IG | 1,749 | 3141 | 6797 |
| Upperblue · DEM-hæð · núverandi | 1,653 | 3128 | 6067 |
| 2–100 m hitasnið · DEM · rannsókn | 1,588 | 3265 | 5757 |
| Hitasnið með varðveislu frostflokkunar · rannsókn | 1,590 | 3128 | 6067 |
Núverandi DEM-hæðarleiðrétting minnkar meðaltal algildrar skekkju um 5,5%. Hlutfall frosttilvika sem spáin missir af er nánast óbreytt: 8,18% → 8,15%. Hlutfall rangra frostspáa lækkar úr 21,08% í 18,82%. Öll prófuð spátímabil batna: skekkjan er 1,375 °C eftir 1 klukkustund, 1,631 °C eftir 24 klukkustundir og 2,118 °C eftir 72 klukkustundir.
Þegar spáð er vindi og alskýjuðu minnkar skekkja úr 1,341 í 1,137 °C með fastri DEM-hæðarleiðréttingu. Í logni og heiðskíru versnar hún úr 3,069 í 3,133 °C; hún versnar einnig í logni og alskýjuðu. Fasta logn-/heiðskírureglan gefur nánast engan heildarávinning.
Rannsóknarvalkosturinn varðveitir formerki hitastiguls milli staðfests lofthita í 2 og 100 m hæð og brúar aðeins innan þess hitasniðs. Hann nær til 28,1% tilvika; annars helst fasta DEM-hæðarleiðréttingin. Skekkjan minnkar í 1,588 °C en hann missir af 137 fleiri frosttilvikum en núverandi aðferð, jafnframt því að fækka röngum frostspám um 310. Hann er ekki notaður í afhentum spám; lægri meðalskekkja staðfestir ekki ein og sér öruggari frostspá.
Nýr rannsóknarvalkostur notar hitasniðið aðeins ef það varðveitir frostflokkun núverandi hæðarleiðréttingar; annars helst hæðarleiðréttingin. Janúarskekkja minnkar í 1,590 °C, 3,8% undir núverandi aðferð, með nákvæmlega sömu 3128 frosttilvikum sem spáin missir af og 6067 röngum frostspám. Í logni og heiðskíru minnkar skekkjan úr 3,133 í 2,813 °C. Níu sannprófunarstöðvar batna, fimm versna lítillega og 36 eru óbreyttar; dalir neðan hitasniðs halda hæðarleiðréttingunni. Janúarniðurstöður höfðu þegar verið skoðaðar þegar reglan var mótuð, svo þetta eru könnunarniðurstöður. Prófunarviðmið fyrir nýtt nóvembertímabil hafa verið ákveðin en ekki staðist. Aðferðin er ekki notuð í afhentum spám.
Staða gagna: 9. október 2026. Nýja leiðrétta hitasvið Veðurstofunnar vantar í allar 1.488 janúarskrárnar sem voru lesnar, svo engin janúarniðurstaða fæst fyrir það svið. Viðmiðið er núverandi ósannreynd AWS-gögn samkvæmt gildandi gæðareglum; 777 grunsamleg sannprófunartilvik eru ekki í aðalniðurstöðum. Ekki hefur verið staðfest óháð að skrárnar hafi varðveist eins og þær voru gefnar út. 2026 er áfram þróunarár og lokaprófunarstöðvar eru útilokaðar. Einn mánuður staðfestir ekki gæði allt árið eða á punktum án mælinga.